مرور دسته

مقالات

روش شناسی حکمت متعالیه

بررسی نظریۀ همراهی برهان و عرفان و قرآن در حکمت متعالیه   ویژگی برجستۀ حکمت متعالیه آن است که ملاصدرا از روش ها و منابع گوناگون معرفتی در بنای نظام حکمی خود بهره می برد. فلسفۀ مشائی،اشراقی، کلام و عرفان و در رأس همه متون دینی قرآن و سنت،…

مواجهه دین دارانه با علوم جدید

مقاله مواجهه دین دارانه با علوم جدید چكيده بحث از نسبت علم و دين ومناقشات برخاسته از آن در غرب مسيحي و مادي، تاريخي پرماجرا دارد. پس از تفوق علم و به حاشيه رفتن دين در عصر جديد، تفكر مادي بر ابعاد مختلف حيات بشري از جمله بر جهان‌بيني علمي…

معصومی اشکوری

مسافر ملکوتی و زائر قدسی                                                          جستجویی در عوالم معرفتی و معنوی علامه معصومی اشکوری دکتر محمد فنائی اشکوری چکیده در این نوشتار قصد آن است که نگاهی به زندگی و مشرب فکری مسافر ملکوتی و زائر…

فلسفۀ عرفان در ترازوی نقد

چکیده فلسفه تفکرِ عقلی روش‌مند و نظام‌مند دربارۀ هر موضوعی است. یکی از موضوعات مورد علاقۀ فیلسوفان در طول تاریخ، عرفان یا تجربۀ عرفانی بوده است. عرفا در فرهنگ‌ها و سنت‌های گوناگون مدعی راه‌یافتن به باطن عالم و اسرار هستی بوده‌اند. برخی…

مراحل سلوک در عرفان اسلامی

    چکیده در سلوک عرفانی سخن از مراحل و منازل تکامل نفس انسانی در سفر الی الله است. در عرفان عملی از طبقه بندی های گوناگونی برای بیان مراحل و ارکان سلوک سخن به میان آمده است. بعضی از این طبقه بندی ها مراحل طولی حرکت الی الله را بیان می کنند…

عرفان و صلح

هرديني علاوه بر تعليمات ظاهري، ابعادي باطني دارد که به آن عرفان مي گويند. عرفان يا تصوف جرياني است که به بعد باطني اسلام توجه دارد. از اصول مسلم تعاليم اسلامي توجه جدي به اهميت صلح و همزيستي مسالت آميز در بين انسان هاست و يکي از اهداف…

عقلانیت و مقتضیات آن

1. عقلانیت چیست و چه تمایزی با عقل دارد؟ عقل (reason/intellect) قوه فاهمه آدمی است. عقل قوه تفکر است که برتر از حس و خیال است و ویژگی آن درک مفاهیم و قضایای کلی است. به مدد کلیات است که عقل قادر به تفکر است. عقلانیت (rationality)عقل ورزی،…

سخنی نو در چیستی فلسفه

ابن سینا، به تبع از ارسطو، فلسفه را به عملی و نظری و فلسفه نظری را به فلسفه اولی یا الهیات، طبیعیات و ریاضیات و فلسفه عملی را هم به اخلاق و سیاست و تدبیر منزل تقسیم می کند. این معنا از فلسفه علوم قراردادی محض مثل صرف و نحو و علوم جزئی مثل…

انواع و احوال قلب در قرآن کریم

در قرآن کریم قلب گوهر وجود آدمی و هستۀ مرکزی آن است و توجه عرفای اسلامی به موضوع قلب ناشی از اهتمام قرآن کریم به آن است. شناخت انواع و ویژگی های قلب در قرآن اهمیت شایانی در معرفت النفس و در پی آن در سلوک عرفانی دارد. از این رو مروری اجمالی…