حکمت فردیدی؛ تحلیل و نقد حکمت اُنسی و علم الاسماء تاریخی سیداحمد فردید

فصلنامه معرفت فلسفی، سال پنجم شماره ۲ (پیاپی ۱۸، زمستان ۱۳۸۶)

چکیده

یکی از متفکران تأثیرگذار در چند دهه گذشته کشور ما سیداحمد فردید است. فردید با کاوش های اسم شناسانه، بهره گیری از آراء عرفای اسلامی، فلسفه هایدگر و تأمّل در منابع دینی، به مقولات و مفاهیمی نو رسید که هم تجدّدگرایان و هم سنّتی اندیشان را با چالش هایی جدّی مواجه ساخت. به نظر او، مابعدالطبیعه در سراسر تاریخش، مبتلا به غفلت از وجود و خلط میان وجود و موجود بوده است. همه نظام های فلسفی شرق و غرب به دلیل غفلت از علم حضوری و محدود ماندن در تنگنای علم حصولی، از شرقِ حقیقت دور و گرفتار غرب زدگی شده اند. علاوه بر این، بشر در دوره جدید با طرح «اصالت موضوعیت نفسانی» از سوی دکارت، به خودبنیادی رسیده و غرب زدگی اش مضاعف شده است. ما شرقیان، که صدر تاریخ جدیدمان ذیل تاریخ غرب است، در این ماجرا وضع اسفبارتری داریم. عصر طلایی تاریخ، دوره امّت واحده پریروز بود که انسان در قُرب وجود مأوا داشت. دوره دیروزی با متافیزیک آغاز شد و امروز عصر «خودبنیادی» است و فردا دوره آگاهی از این وضعیت و تمنّای رهایی از آن. اما دوره نهایی در تاریخ بشر، عصر امّت واحده پس فرداست که عصر سراسر نور و ظهور است؛ عصری که جامعه انسانی به اوج کمال می رسد. مقاله حاضر این نظام فکری را استخراج، تنظیم، تحلیل و به اجمال، نقد می کند.

 

 

دانلود PDF

حکمت انسیحکمت تاریخعلم الاسماءغرب زدگیفرویدمابعدالطبیعهموجودوجودوجود (اسماء اول عرفان نظری)وجود (معرفت شناسی)